توسعه پایدار با انتشار گزارش برونتلند در سال 1987 آغاز شد، در این گزارش پایداری را برآورده کردن نیازهای امروز مطرح کرد بدون اینکه توانایی نسل آینده را برای برآوردن نیازهای خود به خطر بیندازد (ییلدیز چانکایا و سزن[1]، 2019). توسعه پایدار یکی از مفاهیم کلیدی در عصر حاضر است که شرکت‌ها باید به آن توجه کنند. توسعه پایدار به معنای توازن بین نیازهای امروز و قدرت آینده برای برآورده کردن این نیازها است. درحالی‌که شرکت‌های تولیدی به دنبال تولید محصولات و خدمات باکیفیت و سودآور هستند، باید همچنین مسئولیت خود را در قبال اثرات منفی بر محیطزیست و جامعه در نظر بگیرند. شرکت‌های کوچک و متوسط در راستای بهره‌برداری از فرصت‌های عملکرد پایدار، باید محرک‌های پویایی زنجیره تأمین را مدنظر قرار داده و زمینه توسعه عملکرد پایدار شرکت را با استفاده از پویایی زنجیره تأمین به‌صورت غیرمستقیم از طریق قابلیت تولید مجدد و تاب‌آوری زنجیره تامین فراهم آورند (سرحدی و پیری، 1403).

توسعه پایدار شرکت مفهومی است که بر ضرورت توجه هم‌زمان به ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی در راهبردها و فعالیت‌های سازمانی تأکید دارد. در این رویکرد، عملکرد سازمان تنها با شاخص‌های مالی و سودآوری سنجیده نمی‌شود، بلکه توانایی شرکت در حفاظت از محیط زیست، بهبود رفاه اجتماعی و ایجاد ارزش پایدار برای تمامی ذی‌نفعان نیز معیار قرار می‌گیرد. نظریه «سه‌گانه خط مبنا[2]»  که نخستین بار توسط الکینگتون[3] (1979) مطرح شد، چارچوبی برای تحلیل توسعه پایدار سازمانی فراهم می‌کند و نشان می‌دهد که شرکت‌ها باید علاوه بر سود به انسان‌ها و سیاره  نیز توجه داشته باشند. از این منظر، توسعه پایدار شرکت به معنای ایجاد تعادل میان رشد اقتصادی، مسئولیت اجتماعی و حفاظت محیط زیست است، به گونه‌ای که توانایی نسل‌های آینده در تأمین نیازهای خود به خطر نیفتد.

از نظر مبانی نظری، توسعه پایدار شرکت بر پایه نظریه‌های مختلفی مانند نظریه ذی‌نفعان[4]، نظریه مشروعیت[5] و نظریه منبع‌محور[6] تبیین می‌شود. نظریه ذی‌نفعان بر این فرض استوار است که بقای بلندمدت شرکت وابسته به توجه به منافع و مطالبات همه ذی‌نفعان است و نه صرفاً سهامداران (فرمن[7]، 1984). نظریه مشروعیت بیان می‌کند که شرکت‌ها برای ادامه حیات و کسب مقبولیت اجتماعی باید عملکرد خود را با ارزش‌ها و هنجارهای جامعه منطبق سازند (ساچمن[8]، 1995). همچنین، رویکرد منبع‌محور توسعه پایدار را به‌عنوان یک منبع استراتژیک و مزیت رقابتی پایدار تلقی می‌کند که می‌تواند با ارتقای کارایی منابع، کاهش ریسک‌ها و نوآوری سبز به بهبود عملکرد شرکت کمک کند (لازانو، 2015). بر اساس این مبانی نظری، توسعه پایدار شرکتی نه یک انتخاب داوطلبانه، بلکه ضرورتی راهبردی برای سازمان‌ها در محیط رقابتی و جهانی امروز محسوب می‌شود.

توسعه پایدار موضوع مهمی است که هر شرکتی در طول فرآیند توسعه به آن توجه دارد. به‌طور خاص، توسعه پایدار وزن قابل توجهی در استراتژی آینده یک شرکت دارد که نشان‌دهنده پتانسیل آن برای بقا و توسعه است و بر عملکرد مالی آتی شرکت تأثیر می‌گذارد (مشایخ و پورغلامرضا، 1402).

[1] Yildiz Çankaya & Sezen

[2] Triple Bottom Line

[3] Elkington

[4] Stakeholder Theory

[5] Legitimacy Theory

[6] Resource-Based View

[7] Freeman

[8] Suchman

1-2- توسعه پایدار شرکت.. 4

1-1-2-اصول و مبانی توسعه پایدار. 6

2-1-2- رویکردهای توسعه پایدار. 9

3-1-2- اصول توسعه پایدار. 10

4-1-2- چالش های توسعه پایدار. 11

5-1-2- ابعاد و ویژگی های شاخص های توسعه پایدار در ایران. 12

6-1-2- شاخص های توسعه پایدار. 13

5-2-پیشینه تحقیق. 14

منابع……. 15

باقرزاده کریمی، م. (بیتا). جایگاه محیط زیست در توسعه پایدار کشور. بازیابی شده از https://iranwetland.blogfa.com/post/21

پور اصغر سنگاچین، ا. (1394). (بیانیه ۲۳۸ ماده ای ملل متحد درباره توسعه پایدار). ارائه شده در کنفرانس ریو+۲۰.

پور اصغر سنگاچین، امیر. (1394). بیانیه ۲۳۸ ماده ای ملل متحد درباره توسعه پایدار. فصلنامه مطالعات توسعه بین المللی، 12(3)، 25-42.

پوراصغر سنگاچین، ا. و اسدی، ا. (1396). جزوه کارگاه آموزشی: اصول، مبانی، اهداف و شاخص های توسعه پایدار (SDG). معاونت امور اقتصادی و هماهنگی برنامه بودجه.

پوراصغر سنگاچین، امیر و اسدی، احمد. (1396). جزوه کارگاه آموزشی: اصول، مبانی، اهداف و شاخص های توسعه پایدار (SDG). معاونت امور اقتصادی و هماهنگی برنامه بودجه.

درودی، هما؛ رستمی زاده، کریم و محمدی، علی. (1401). مدل توسعه پایدار صنعت آهن و فولاد ایران. فصلنامه مطالعات مدیریت راهبردی، 13(52)، 287-305.

دلالی اصفهانی، ر. (1380). (منبع مرتبط با سرمایه انسانی و توسعه).

دلالی اصفهانی، رضا. (1380). سرمایه انسانی و توسعه. مجله اقتصادی، (5)، 78-95.

دهشیری، ع. (1393). (منبع مرتبط با سیاستگذاری عمومی و توسعه پایدار).

دهشیری، علی. (1393). سیاستگذاری عمومی و توسعه پایدار. فصلنامه پژوهشهای سیاسی، 14(2)، 112-130.

زاهدی، شمس السادات و نجفی، بهروز. (1384). مفهوم توسعه پایدار. فصلنامه پژوهشهای جغرافیایی، (52)، 15-32.

ستوده، رضا؛ حق پرست، عباسعلی و هیراد، علیرضا. (1403). الگوی حسابداری مدیریت و اقتصاد مقاومتی جهت توسعه پایدار شرکت های تولیدی. فصلنامه حسابداری مدیریت راهبردی، 1(1)، 40-64.

سرحدی، الهه و پیری، حبیب. (1403). مؤلفه‌های توسعه پایدار در عملکرد شرکت‌های تولیدی. فصلنامه مطالعات توسعه و مدیریت منابع، 2(5)، 61-68

ضرابی، ا. و اذانی، م. (1380). توسعه پایدار در جهان صنعتی و در حال توسعه. مجله رشد آموزش جغرافیا، ۵۹، ۱۰–۱۷.

ضرابی، اصغر و اذانی، مهری. (1380). توسعه پایدار در جهان صنعتی و در حال توسعه. مجله رشد آموزش جغرافیا، 16(59)، 10-17.

عباسپور، مجید. (1386). ابعاد توسعه پایدار. فصلنامه علوم محیطی، 5(19)، 23-40.

گلریز، حسن. (1367). شاخص‌های توسعه. مجله برنامه و بودجه، (24)، 35-50.

مستقیمی قمی، ن. (1400). تاثیر توسعه مالی بر توسعه پایدار اقتصادی: مطالعه موردی کشورهای منتخب آسیا (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران.

مستقیمی قمی، نادر. (1400). تاثیر توسعه مالی بر توسعه پایدار اقتصادی: مطالعه موردی کشورهای منتخب آسیا (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران.

مشایخ، شهناز و پورغلامرضا، ندا. (1402). بررسی رابطه بین عملکرد توسعه پایدار شرکت، احساسات سرمایه‌گذاران و بیش اعتمادی مدیریت. پیشرفت‌های حسابداری، 15(2)، 287-319.

میرآب زاده، محمود. (1374). توسعه پایدار به عنوان مفهوم بانکی. مجله اقتصادی، (8)، 45-60.

میرزایی، ح.، ورشوساز، ک.، و کاظمی، ر. (۱۴۰۲). دستیابی به توسعه پایدار از دیدگاه شناسایی عوامل زیست محیطی. مقاله ارائه شده در کنفرانس بین المللی توسعه پایدار، تهران.

نصراللهی، علی، انصاری سامانی، محمد و روزبهان، محمود. (1397). اصول توسعه پایدار. فصلنامه پژوهشهای اقتصادی، 18(3)، 67-84.

Brandtland, G. H., et al. (1987). Our common future. World Commission on Environment and Development.

Brundtland, G. H. (1989). Global change and our common future. Environment: Science and Policy for Sustainable Development, 31(5), 16-43.

Commission on Sustainable Development. (1995). Indicators of sustainable development: Framework and methodologies. United Nations.

Escrig‐Olmedo, E., Muñoz‐Torres, M. J., Fernández‐Izquierdo, M. Á., & Rivera‐Lirio, J. M. (2017). Measuring corporate environmental performance: A methodology for sustainable development. Business Strategy and the Environment, 26(2), 142-162.

Frecè, J. T., & Harder, D. L. (2018). Organisations beyond Brundtland: A definition of corporate sustainability based on corporate values. Journal of Sustainable Development, 11(5), 184-193.

Jakimowski, A. (2011). Human capital and sustainable development: Theoretical and empirical perspectives. Oxford University Press.

Khaled, R., Ali, H., & Mohamed, E. K. (2021). The Sustainable Development Goals and corporate sustainability performance: Mapping, extent and determinants. Journal of Cleaner Production, 311, 127599.

Khatib, S. F., Abdullah, D. F., Hendrawaty, E., & Elamer, A. A. (2022). A bibliometric analysis of cash holdings literature: Current status, development, and agenda for future research. Management Review Quarterly, 72(3), 707-744.

Kirkpatrick, C., Lee, N., & Morrissey, O. (2001). Sustainability assessment and development: A review of principles and practice. Natural Resources Forum, 25(2), 107–119.

Moussa, A., & Khamis, M. (2023). Sustainable development and corporate environmental performance: Implications for debt cost. Journal of Sustainable Finance and Investment, 13(2), 145-162.

Pearce, D. (2007). Sustainable development: Concepts and policy implications. In D. Pearce (Ed.), Sustainable development: Principles and practice (pp. 15–30). Earthscan.

Ruan, L. (2018). Research on sustainable development of the stock market based on VIX index. Sustainability, 10(11), 4113.

Smith, J., & Johnson, M. (2024). Sustainable Development Practices and Debt Financing Costs: Evidence from European Firms. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 31(2), 78-95.

Sobotina, T. (2004). Beyond economic growth: An introduction to sustainable development (2nd ed.). World Bank Publications.

Sobotina, T., & Sharma, N. (2004). Social justice and equitable development: Challenges and opportunities. Journal of Human Development, 5(1), 45–67.

Sun, H., Wang, G., Bai, J., Shen, J., Zheng, X., Dan, E., ... & Zhang, L. (2022). Corporate sustainable development, corporate environmental performance and cost of debt. Sustainability, 15(1), 228.

United Nations Development Programme. (1990). Human development report 1990. Oxford University Press.

United Nations. (2001). Report on the challenges of sustainable development in the 21st century. Department of Economic and Social Affairs.

United Nations. (2007). The millennium development goals report 2007. United Nations Department of Economic and Social Affairs.

Verfaillie, H. A., & Bidwell, R. (2006). Measuring eco-efficiency: A guide to reporting company performance. World Business Council for Sustainable Development (WBCSD).

Vernoit, S., & Boissière, M. (2010). Environmental capital and ecosystem services: Valuing nature for sustainable development. Ecological Economics, 69(5), 1023–1035.

Welford, R. (1997). Hijacking environmentalism: Corporate responses to sustainable development. Earthscan.

Welford, R. (1997). Hijacking environmentalism: Corporate responses to sustainable development. Earthscan.

World Bank. (2004). Sustainable development in a dynamic world: Transforming institutions, growth, and quality of life. World Development Report 2003. Oxford University Press.

World Business Council for Sustainable Development (WBCSD). (2000). Eco-efficiency: Creating more value with less impact.

World Commission on Environment and Development. (1987). Our common future. Oxford University Press.