برای استارتاپ تعاریف زیادی وجود دارد و در تعریف استارتآپ اختلاف نظر نیز وجود دارد؛ اما نقطه مشترک در همه تعاریف استارتاپ این است که بر اساس یک ایدهی خلاقانه و جدید فعالیت آنها شروع میشود (علی و خالد، 2024). این ایدهها بازار نیازمندیها را هدف قرار میدهند و با ارائهی یک محصول یا خدمات جدید و استفاده از تکنولوژی، خیلی سریع رشد پیدا میکنند. اصطلاح استارتاپ یونیکورن نیز در همین راستا مطرح میشود که امروزه در میان استارتاپهای ایرانی نیز بازار گرمی دارد. استارتآپها شرکتهای نوپایی هستند که برای توسعه محصول یا خدمات منحصربهفرد، ارائه آن به بازار و جذاب کردن این محصولات برای مشتریان تأسیس میشوند. یک شرکت استارتآپ ریشه در نوآوری دارد و با هدف رفع کمبودهای محصولات موجود یا ایجاد دستههای کاملاً جدیدی از کالاها و خدمات، به فکر تغییر در روش انجام کسبوکار از روشهای سنتی به روشهای نوین و بهروز میباشد. به همین دلیل است که بسیاری از استارتآپها در صنایع مربوطه خود به عنوان اخلالگر شناخته میشوند (هیدایت و همکاران، 2023). استارتآپ یک مدل کسبوکار ثابت نیست بلکه یک مرحله حیاتی در ابتدای حیات کسبوکارها است. همانگونه که در تعریف استارتآپ گفتیم، هدف اصلی استارتاپ خلق محصولی جدید یا افزودن ویژگیهای جدید است. اگرچه برخی از ویژگیهای استارتاپها با یکدیگر مشترکند؛ اما تفاوتهایی نیز به چشم میخورد (علی و خالد، 2024).
تعاریف مختلفی از استارتاپ در جاهای مختلف وجود دارد: طبق گفته استیو بلنک، پروفسور دانشگاه استنفورد، استارتاپ یک سازمان است که برای پیدا کردن یک مدل کسبوکار مقیاسپذیر و همچنین تکرارپذیر راهاندازی میشود (بلنک، 2023). طبق گفته مرکز کسبوکارهای کوچک آمریکا (USSBA)، استارتاپ به کسبوکارهایی گفته میشود که حول محور فناوری و تکنولوژی شکل میگیرد و پتانسیل بالایی برای رشد در آینده دارند (USSBA، 2024). اریک ریس نویسنده کتاب فوقالعاده نوپای ناب هم استارتاپ را اینگونه تعریف میکند: استارتاپ کسبوکاری است که برای ارائه خدمت یا محصول جدید و نو در شرایطی به وجود آمده است که ابهامات بالایی دارد. البته منظور اریک از ابهامات همان ریسکهایی است که در راهاندازی استارتاپها وجود دارد تا به موفقیت برسند (برگر و همکاران، 2023). به طور کلی استارتاپ به کسبوکارهایی گفته میشود که جهت برطرف کردن نیازی بر پایه فناوریهای جدید راهاندازی میشود. این تعریف دقیقاً مختص استارتاپهای موجود در ایران است. البته این را بدانید که مفهوم استارتاپ فقط مختص به کسبوکارهای آنلاین نیست (گلاسون و همکاران، 2023). در کشور ما چون بیشتر استارتاپها حول محور تکنولوژیهای جدید راهاندازی میشوند این طور است وگرنه استارتاپهایی هم وجود دارند که بر پایه تکنولوژی نیستند و کاملاً سنتی هستند (هیدایت و همکاران، 2023).