ادبیات نظری روش تدریس فعال

تدریس عبارت است از تعامل یا رفتار متقابل معلم و شاگرد، بر اساس طراحی منظم و هدفدار معلم، برای ایجاد تغییر در رفتار شاگرد، تدریس مفاهیم مختلف مانند نگرش‌ها، گرایش‌ها، باورها، عادت‌ها و شیوه‌های رفتار و به‌طورکلی انواع تغییراتی را که می‌خواهیم در شاگردان ایجاد کنیم را در برمی‌گیرد (عادل‌خواه و همکاران، 1400).  روش تدریس عبارت است از تنظیم مطالب درسی به‌وسیله معلم، به‌گونه‌ای که باعث درگیری و مشارکت دانش‌آموزان شود تا از طریق یادگیری ساده شده و آن فرایند یاددهی-یادگیری عمیق‌تر و مؤثرتر شود.  روش‌های تدریس فعال مستلزم استفاده از در روش‌های فعال تدریس ذهن انسان فعال در نظر گرفته می‌شود به این معنا که هر مفهومی که با نظام مفاهیم ذهن تناسب داشته باشد، جذب ذهن می‌شود و اگر متناسب نباشد جذب نمی‌گردد.  همچنین، کسب مفهوم نیز در یک فرآیند فعال حاصل می‌گردد.  در یادگیری فعال معلم شرایط را مساعد می‌کند و فراگیر با مشارکت خود یاد میگیرد.  معلم راهنما و هادی جریان تدریس است (مسلمان و همکاران، 1398).

تدریس مجموعه مهارت‌هایی را شامل می‌شود که قبل، ضمن و پس از اجرای فرآیند آموزش صورت می‌گیرد و امکان آموزش فراگیر را فراهم می‌نماید.  این فرایند به فراگیر کمک می‌نماید تا بر اساس شرایط فراهم شده، سبک یادگیری خود و اهداف موردنظر، به یادگیری نائل گردد (کشاورززاده، غالمی و عزیزی، 1400).  تدریس تنها فعالیت معلم در کالس نیست، بلکه فعالیتی دوجانبه از طرف معلم و دانش‌آموزان می‌باشد که در جریان آن، بین دانش‌آموزان با یکدیگر و معلم، تعامل وجود دارد.  روش تدریس را می‌توان به دو گروه عمده تقسیم کرد: روش‌های تدریس فعال و روش‌های تدریس غیرفعال (سنتی) (رسولی و همکاران، 1397).

مفهوم تدریس بیانگر آن بخش از فعالیت هایی است که معلم در تعامل با شاگردان و چهره به چهره بودن انجام می‌دهد.  تدریس عبارت است از تعامل، ارتباط و رفتار متقابل معلم و شاگردان، بر اساس طراحی منظم و از پیش برنامه ریزی شده و هدفدار معلم برای ایجاد تغییراتی در رفتار شاگردان (طیبی، 1400).