امروزه نظام آموزشی به عنوان یک ابزار مهم و اساسی در رشد و توسعه همه جانبه کشورها شناخته می شود. بنابراین رشد، تحول، اصلاح و بهبود کمی و کیفی آن، از جمله مباحث بسیار مهم هر کشور است. دوره ابتدایی از جمله مهم ترین دوره های نظام آموزشی است، زیرا زمینه شکل گیری شخصیت و رشد همه جانبه افراد در آن فراهم گردیده و مناسب‌ترین فرصت برای تحصیل و یادگیری و رشد استعدادهای کودک است. اگر کودک در این سن مهارت‌های لازم را نیاموزند، فرصت جبران آن در مراحل بعدی رشد بسیار مشکل خواهد بود.

کتاب درسی، وسیله ی اصلی یادگیری است که برای دستیابی به مجموعه ی خاصی از نتایج آموزشی طراحی شده، و از متن، تصویر یا متن و تصویر، تشکیل شده است و به طور سنتی، مجموعه‌ی چاپی مجلدی است که آسان‌سازی توالی فعالیت های یادگیری را هدایت و راهنمایی می‌کند. امروزه، اهمیت کتاب درسی به عنوان یک عنصر اساسی در برنامه‌های درسی و وسیله ای که در صورت جذاب بودن، امکان یادگیری را افزایش می‌دهد، آشکارتر شده است.

نوعی از تحلیل که برای برنامه‌ریزان درسی، مولفان و تصمیم گیرندگان برنامه های درسی دوره تحصیلی ابتدایی بسیار مفید و ضروری است تحلیل محتوا است. نوعی از تحلیل که کمک می‌کند تا مفاهیم، اصول، انگیزه‌ها، نیازها، نگرش‌ها و کلیه اجزای مطرح شده در محتوای آموزشی و پرورشی کتاب‌ها مورد بررسی علمی و عملی قرار گرفته و با اهداف برنامه درسی مقایسه شوند. تحلیل محتوای کتاب‌های درسی، برای توصیف رسانه آموزشی کتاب و آگاهی از میزان تاثیرگذاری آن در فرایند یاددهی – یادگیری، تاثیرات آشکار و پنهان در فراگیران و شناخت واقعیت‌های اجتماعی است.

بعد ظاهری

تحلیل بعد محتوا

نتیجه‌گیری و پیشنهادات

1. احمدی، احمد؛ انصاری راد، پرویز؛ بازوبندی، محمدحسن؛ حذرخانی، حسن؛ سمیعی، دوست محمد؛ عمرانی، عبدالهادی؛ علوی، الهه و همکاران. (1400). علوم تجربی ششم دبستان- 606. چاپ دهم، تهران: شرکت افست.

2. ایران نژاد، پریسا؛ رونقی، سیمین و شاه محمدی، نیره. (1392). تحلیل محتوای کتاب‌های درسی (با تاکید بر کتاب‌های درسی دوره ابتدایی). چاپ دوم، نشر سرافراز.

3. حبیبی بردبری، رضا؛ رئیسی شیخ ویسی، احمد و محمدی، علیرضا. (1396). تحلیل محتوای ارتباط بین تصاویر و متن نوشتاری کتاب درسی علوم تجربی پایه ششم ابتدایی. دوفصلنامه پویش در آموزش علوم تربیتی و مشاوره، دوره 3، شماره 6.

4. اتابک، رضا؛ بابارحمتی، فاطمه و اتابک، مرضیه. (1398). تحلیل محتوای کتاب جدیدالتالیف علوم تجربی ششم ابتدایی به روش ویلیام رومی در سال تحصیلی 1395-96. پویش در آموزش علوم انسانی، دوره 4، شماره 2.