در زندگی روزمره، دسترسی راحت به ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، با این حال، تضمینکننده بهکارگیری مؤثر و اخلاقی هوش مصنوعی نیست. برای اینکه افراد بهطور مؤثر و اخلاقی از هوش مصنوعی استفاده کنند، باید دانش و مهارتهایی داشته باشند. سواد هوش مصنوعی شامل چنین دانشها و مهارتهایی است. شایانذکر است که سواد هوش مصنوعی مفهومی نیست که برای همه یکسان باشد (فاروک[1] و همکاران، ۲۰۲۱). اخیراً، پژوهشگران تلاش کردهاند تا سواد هوش مصنوعی را مفهومسازی و تعریف کنند (هرمان[2]، ۲۰۲۲).
سواد هوش مصنوعی بهعنوان توانایی شناسایی، استفاده و ارزیابی مناسب فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی با در نظر گرفتن اصول اخلاقی تعریف شده است. این چارچوب مرتبط با سواد هوش مصنوعی شامل چهار بعد است: آگاهی (۱)، استفاده (۲)، ارزیابی (۳) و اخلاق (۴). آگاهی بهعنوان توانایی شناسایی و درک هوش مصنوعی هنگام استفاده از ابزارهای مرتبط با هوش مصنوعی توصیف میشود. همچنین، آگاهی بهعنوان یک فرآیند شناختی در نظر گرفته میشود که قبل از استفاده از هوش مصنوعی اتفاق میافتد (وانگ[3] و همکاران، ۲۰۲۲). سپس، استفاده به توانایی بهکارگیری و بهرهبرداری از فناوریهای هوش مصنوعی برای انجام یک وظیفه بهطور ماهرانه اشاره دارد. علاوهبراین، استفاده شامل مهارتها در راهاندازی ابزارهای هوش مصنوعی و تعامل واقعی با هوش مصنوعی در زندگی روزمره است (وانگ و همکاران، ۲۰۲۲). در عین حال، ارزیابی به توانایی انتخاب ابزارهای مناسب مرتبط با هوش مصنوعی و ارزیابی انتقادی تصمیمات مبتنی بر هوش مصنوعی مربوط میشود. بهدلیل ویژگی پیچیده و جعبه سیاه هوش مصنوعی، کاربران باید نتایج هوش مصنوعی را قضاوت کنند؛ بنابراین، این فرآیند نیاز به مهارتهای ارزیابی دارد (هرمان، ۲۰۲۲). در نهایت، اخلاق به آگاهی از مسئولیتها و خطرات بهعنوان پیامد استفاده از هوش مصنوعی تعریف میشود. ملاحظات اخلاقی از کاربران میخواهند که اطمینان حاصل کنند که فناوری هوش مصنوعی بهدرستی و بهطور مناسب استفاده میشود (وانگ و همکاران، ۲۰۲۲).
[1] Faruqe
[2] Hermann
[3] Wang